Handboeken visueel toegankelijk maken
In het proefschrift Topic driven access to scientific handbooks van de Italiaanse UvA-promovenda Caterina Caracciolo (SIKS Amsterdam, 2008) vond ik een interessant tabelletje met de resultaten van een onderzoek naar het gebruik van elektronische bronnen door Informatica-studenten. Het is gedaan onder 6 (!) master studenten en 8 (!) bachelors Kunstmatige intelligentie. Bij elkaar dus 14 studenten. Zou dat representatief zijn?
Het blijkt dat slechts 2 studenten de bibliotheek gebruiken om kennis over een nieuw onderwerp op te doen. De meesten zoeken het liever op in Google of vragen het aan iemand anders. Geen enkele student gebruikt een glossary (verklarende woordenlijst), slechts 3 gebruiken een encyclopedie, 2 zelfs dagelijks. (Welke encyclopedie zou dat dan zijn? Want wij bieden helemaal geen geschikte encyclopedie voor Informatica aan.) Opvallend is ook dat master-studenten geen aantekeningen maken en als digitale informatiebron vooral handouts en Powerpoint slides gebruiken. Gelukkig lezen ze wel tijdschriften en papers. Hieruit lijkt een nogal passieve manier van kennis verzamelen naar voren te komen waarin de bibliotheek geen noemenswaardige rol speelt.
Het proefschrift gaat over het toegankelijk maken van wetenschappelijke handboeken door de inhoud visueel gestructureerd als een soort kenniskaart aan te bieden. Er staat wel meer interessants in. O.a. een summiere beschrijving van de pogingen die tot nu toe gedaan zijn om kennis visueel te structuren, van de Middeleeuwse kennisboom Arbor Scientiae van Ramon Lull, tot aan het Semantische Web.
Als voorbeeld van een zoekinterface wordt de Visual Thesaurus genoemd ontwikkeld door Thinkmap, Inc. Ik kende het hele ding niet. Had me nou echt iets voor de Spoetnik-cursus geleken. Het nadeel is dat je maar enkele termen kunt opzoeken in de onbetaalde versie. Voor een onbeperkt werkende web- of desktop-versie moet betaald worden. Ik vind hem leuk werken, ongeveer als de aquabrowser. Een gezochte term wordt in het centrum weergegeven met daar omheen in een vertakte boomstructuur de gerelateerde termen. Aan de rechterkant van het scherm vind je korte verklaringen van de gevonden termen. Iets om leuk mee te spelen.
Caterina Carraciolo heeft haar ideeën uitgewerkt in de LoLaLi-browser. Deze is online te raadplegen, maar komt op mij een beetje over als een conceptversie.
