brughagedis.nl

Net nu ik eigenlijk geen tijd heb krijg ik voor het eerst spam als comments. Gisteren drie, vandaag vier. Zelf heb ik het automatisch goedkeuren van commentaren uitgezet, maar bij veel andere spoetnikkers  kan ik nog gewoon kan posten zonder moderatie. Ik zou het advies geven om dit automatisch posten uit te zetten. Dat kan bij “Opties”.

Als ik werk heb ik de neiging tegen de computer te praten en als iets lukt laat ik dit wel eens hardop merken, soms sla ik zelfs op de tafel. Het is een soort Eureka! dat ik even kwijt moet. Als ik snel iets kwijt wil ga ik ook harder op de toetsen te slaan. Dat gaat onwillekeurig en zelf heb ik het niet zo in de gaten. Ter verdediging wil ik wel aanvoeren dat er nog nooit een toetsenbord door is gesneuveld. Maar ik kan me voorstellen dat anderen zich eraan storen. Ik kan soms ook niet goed tegen het typegedrag van anderen.

Als de spanning heel hoog oploopt en de computer doet heel lang over een bewerking dan ga ik wel eens rondlopen. Ik ijsbeer dan door mijn kamer. Op de fiets betrap ik mezelf er ook wel eens op hardop te praten en af en toe schiet ik wel eens in de lach. Ik vraag me dan altijd af wat andere fietsers denken, hoewel ze tegenwoordig mischien denken dat ik mobiel telefoneer met een headset. Het is volgens mij allemaal vrij onschuldig, vaak krijg ik dan juist mijn beste ingevingen.

Deze week was er een presentatie van de nieuwbouw van de bibliotheek en een van de veranderingen is dat we daar met zijn allen in een soort kantoortuin komen te zitten. In ruil voor het verlies aan privacy plaatsen ze natuurlijk zo’n watermachine of een koffieautomaat. Daar richt ik dan mijn rondjes maar op. De collega’s kunnen zich dus verheugen op het vooruitzicht van een tegen zichzelf pratende in gedachten verzonken, door de ruimte bewegende, niet aanspreekbare figuur. Een vriend van me hebben ze weer apart op een eigen kamer gezet omdat hij te prominent aanwezig was. Maar in de nieuwbouw krijgen we studiecellen voor studenten. Ik denk dat ik daar maar af en toe ga zitten.

Vandaag sloeg deze wet weer eens toe. Ik ben al enige weken bezig om de gegevens van zo’n 20.000 boeken te vernieuwen in de database met gegevens van alle 95.000 titels van onze collectie. Dat gaat in vier stappen waarbij de gegevens eerst in evenzoveel databases worden ingelezen en bewerkt. In de eerste stap wordt de ruwe uitdraai omgewerkt tot bruikbare gegevens en een aantal variabelen berekend. In het daaropvolgende bestand worden de gegevens tussengevoegd en vervolgens gesynchroniseerd met een MySQL database die gebruikt wordt door de medewerkers om selecties te maken. Tenslotte wordt dan in de vierde stap duidelijk welke boeken in open opstelling mogen blijven en welke naar het magazijn gaan. Het is een complexe gang van zaken, maar de eerste stap is veruit het lastigst; van de uitdraai uit PICA naar de tabel met gegevens heeft me ongeveer twee weken gekost. Daarna gaat het veel makkelijker. Vandaag had ik het bestand net zo ver om van stap twee naar drie te gaan toen plotseling de stroom heel even uitviel. Genoeg om mijn computer te laten crashen en bij opnieuw aanzetten bleek het bestand beschadigd. Dit is geheel in overeenstemming met de tweede wet van Murphy die stelt, dat als er bij een experiment iets mis gaat dit altijd op het meest onaangename moment gebeurt. Gelukkig na een uur via een kopie en een reparatieopdracht weer hersteld, maar het is tekenend voor het verloop van de hele operatie. Bijna alles wat mis kon gaan, ging ook mis. Maar dat schijnt geen wet van Murphy te zijn. Het begon er al mee dat de uitdraai niet compleet was en ik alle gegevens eerst in Excel met tekstfuncties uit grote samengestelde velden moest knippen. Een van mijn grote wensen is dan ook dat wij zelf uit uitdraaien PICA mogen maken. Nu kost het omwerken altijd ontzettend veel tijd. Dit is niet de eerste keer. In 1985 was dit misschien gebruikelijk, maar kan dat nu 20 jaar later niet anders? Over de wet van Murphy is veel meer te lezen, zie deze bladzijden op de website van Improbable Research.

Als informatiespecialist moet ik af en toe met iets bezighouden wat daar mee te maken heeft. Zo werd mij gisteren gevraagd hoe ver de citaties in Web of Science (WoS) terug gaan. Wij hebben een abonnement vanaf 1988 maar het is niet zo dat verwijzingen naar artikelen van voor 1988 niet zichtbaar zijn. Ze hebben alleen geen aanklikbare link, zoals bij de records van na 1988 voor artikelen in de tijdschriften op de voorkeurslijst van WoS. Een zoekopdracht in Cited reference Search EINSTEIN A* en Publication year 1905 levert een heleboel treffers op. Maar als je een aantal ervan aanvinkt en op Complete search klikt, dan is het resultaat alleen de records van artikelen na 1988 met verwijzingen naar die artikelen uit 1905. Even op het web zoeken levert het gegeven op dat WoS tijdschriften indexeert vanaf 1900. Maar ook in 1900 waren er natuurlijk al artikelen met verwijzingen naar nog eerder verschenen publicaties. Die staan dus ook allemaal in de database. Zo vind je voor het jaar 1836 van Darwin vier records. Die blijken allemaal geciteerd te worden in artikelen na 1988. Betekent dit dat je meer treffers zou krijgen als we licentie hadden die verder teruggaat dan 1988? Ik vermoed van wel. In ieder geval vind je de twee artikelen uit 1936 van Darwin die in Darwin Online vermeld staan niet terug in onze versie van WoS.

Scopus gaat terug tot 1960. In Scopus zelf worden veel minder resulaten gevonden dan in Web of Science, maar onder het tabblad More…  wordt in de verwijzingen gezocht en kun je het publicatiejaar voor de zoekopdracht naar Darwin C uitbreiden tot 1780. Voor het jaar 1836 zijn er vijf treffers, waaronder wel de twee artikelen die in Darwin Online vermeld worden.

In beide bestanden kun je teruggaan tot het jaar 1000 en vind je nog treffers. Maar dit zijn waarschijnlijk allemaal foutieve vermeldingen van het publicatiejaar. Zo vind je in Scopus weliswaar 52 treffers, maar ik denk dat ze toen nog niet hadden gehoord van “mental disorders in primary care” en in WoS vind je er 25, maar had men oog voor ZHAO L, SUMMER MIST ALONG LA  in het jaar 1100?

Vooruitwerken kan ook, in Scopus vind je alvast 8 treffers in de References uit het jaar 3000, maar WoS vind ik niks meer na 2009.

In 1999 werd door onze toenmalige chef HH aangeraden om Google te gaan gebruiken. Ik had het net daarvoor al wel gehoord van deze nieuwe zoekmachine, maar was nog helemaal verknocht aan Altavista. Kort nadat ik Google echter had toegevoegd aan mijn bookmarks (de browser was nog Netscape) werd het snel een van mijn meest gebruikte links. Tegenwoordig zoek ik vrijwel alles op in Google, hoewel ik af en toe nog wel wat anders probeer, zoals Altavista dat nog steeds bestaat en Yahoo!. De resultaten zijn wel iets anders, maar meestal voegt het niet heel veel toe aan wat ik al met Google gevonden had. Vorige week heb ik een enquete ingevuld over het gebruik van de Digitale Bibliotheek waarin o.a. werd voorgesteld om een Googleachtig systeem te ontwikkelen waarmee in alle door de UvA aangeboden bronnen wordt gezocht. Dat leek mij een geod aanbod, dus ik heb ja aangekruist. Er werd wel aan toegevoegd dat er na de eerste zoekslag een verfijning aangeboden zou worden waarbij in door de bibliotheek geselecteerde bronnen zou worden gezocht. Volgens mij is dat geen goed idee. Het doet me denken aan de selectie van databases die nu in de vakportalen worden aangeboden, maar waar je volgens mij weinig aan hebt. Ik zou wel eens willen weten of iemand ooit serieus gebruik maakt van deze mogelijkheid. Ik vermoed dat het alleen gebruikt wordt als wegwijzer voor het vinden van een vakspecifieke database. Het ontwikkelen van de zoekmogelijkheden in zo’n vakspecifieke database kun je volgens mij beter aan de leverancier van de database zelf overlaten en een metasearch aan een op zoekmachines als Google gebaseerde technologie. Niet verder zelf aan sleutelen. Als dan ook nog onze desktop overgenomen is door Google Apps zijn we helemaal geassimileerd, net als deze blog.

Bezoekers met IE zien als het goed is voorafgaand aan het openen van de weblog een zakelijke mededeling. Bezoekers met Mozilla zien een andere korte mededeling. Helaas bleek het niet mogelijk het zo te maken dat beide browsers hetzelfde lieten zien, maar ik vond dit al heel aardig.

Deze week kregen we weer een verzoek om in juni een bibliotheek instructie aan Bachelor Informatica studenten te geven net als in voorgaande jaren. Hoewel we dit meestal gezamenlijk doen, wordt ik daar toch altijd een beetje nerveus van. Mijn naaste collega’s weten dat ik daar vaak zelfs ERG zenuwachtig van wordt. Nu lijkt juni nog comfortabel ver weg, maar vandaag kwam er nog zo’n verzoek voor Bachelor Biologie studenten al over twee weken. Dus moeten we beginnen met de voorbereiding. In de loop der jaren hebben we een soort standaard programma ontwikkeld dat bestaat uit een korte introductie van de bibliotheek, een demonstratie van de elektronische bibliotheek en een presentatie over zoeken in  vakspecifieke bestanden. Als het meezit vertelt de docent ook nog wat over zijn ervaringen met publiceren en alles wat er komt kijken bij de gang van een poster op een congres tot een peer reviewed artikel in een officieel tijdschrift. Na elk onderdeel laten we meestal  opdrachten doen die afgestemd zijn op het betreffende vakgebied.

Dit jaar wil ik proberen om ook de dingen uit de cursus die ik in november in Wageningen heb gevolgd erbij te betrekken. Wat ik daar vooral goed vond was het actuele overzicht dat gegeven werd van de verschillende mogelijkheden en technieken waarmee je kunt zoeken in allerlei bestanden van heel klassieke zoals INSPEC of Dialog, tot moderne als Web of Science en Google. Het zou mooi zijn als we ook een dergelijk overzicht kunnen geven, maar de tijd is natuurlijk veel meer beperkt. Bovendien moeten i.i.g. de Digitale bibliotheek, Web of Science en EndNote aan bod komen.  Hierbij kan ook Scopus aangestipt worden, maar de vraag is of dat voor studenten erg relevant is. Een leuke opdracht bestond er ook uit dat we allemaal in Dialog met eigen zoektermen naar informatie over behandeling van alcoholmisbruik door bij jongeren moesten zoeken, waarbij de resulaten klassikaal op een bord werden geanalyseerd. Iets dergelijks lijkt me ook goed met studenten te doen.

Het pollen heeft ook in te onderwijs zijn intrede gedaan. Sinds vorig jaar is in een aantal zalen het IVS-systeem (Interactive Voting System) geïnstalleerd waarbij de docent  tijdens het geven van het college de studenten met behulp van stemboxjes kan vragen een multiple choice vraag te beantwoorden. De resultaten worden met een druk op de knop zichtbaar. Zo kun je in real time bekijken hoe effectief je uitleg is geweest. Vorig jaar bleek het te kort dag om nog te gebruiken, maar dit jaar krijgen we er misschien mee te maken. Zo’n systeem is natuurlijk altijd even leuk totdat het nieuwtje eraf is en dan wordt het misschien wel irritant. Leuk vinden studenten het meestal ook als je live demonstreert hoe ze MSN kunnen gebruiken voor vragen aan de bibliotheek.

Voor het maken van de opdrachten hebben we al met allerlei varianten geëxperimenteerd, van volledig voorgeprogrammeerde instructie tot het klassikaal doen van een opdracht vanaf het bord, maar de ideale vorm is nog niet gevonden. Vorig jaar hebben we  o.a. een competitie gedaan waarbij de winnaars aan het eind een kleine prijs kregen. Dat verhoogde de inzet wel enigszins, maar het meest effectief leek toch een traditioneel uurtje aan opdrachten werken waarbij de docent iedereen op de huid zat en aan het eind een gedegen nabespreking hield waarbij iedereen aan de beurt kwam.

Bij de voorbereiding maak ik gebruik van diverse bronnen, maar het boek dat het meest in de richting van hoe ik het eigenlijk zou willen geven is het boek Finding Information in Science, Technology & Medicine door Jill Lambert en Peter A. Lambert. Europa Publications, 2003. Nergens in Amsterdam te krijgen, behalve in mijn boekenkast.

Eigenlijk vind ik deze Spoetnik-cursus de meest ideale onderwijsvorm. Je geeft ze gewoon een kist met gereedschap en ze zoeken het verder maar uit. Ik weet niet of dat de didactische achtergrondfilosofie ervan is, maar het lijkt er wel een beetje op. Misschien is het mogelijk om enige elementen te gebruiken, zo denk ik aan het opzetten van een Wiki met het programma en de opdrachten. Maar verder zou ik het nog niet weten.

Vanmiddag las ik het bericht van Wout over Klijtberroo die het gelukt is om alle rss-feeds van UBA spoetnik in een xml-bestand te krijgen dat ingelezen kan worden in een feed-reader. Dat is een geweldige prestatie, maar dacht dat het makkelijker kunnen als je eenmaal zoiets hebt. Daarom heb ik met behulp van het gratis script rss2html een bladzijde op gemaakt met alle feeds uit het FeedJumbler bestand van Klijtberroo. Het is daarmee mogelijk om alle UBA-Spoetnik feeds in één bladzijde in een heel lange lijst weer te geven, in omgekeerd chronologische volgorde. Het is een beetje rommelig geworden. Toch maar een gewone feed-reader gebruiken?

Met deze methode was ik wel in staat om heel snel voor mijn blog een Index te maken op de posts tot nu toe.

Er is nu ook een alternatieve methode via Google Blog Search, bedacht door Patricia No. 33, zie commentaar.

Ik heb niet de pretentie na vier dagen Flickr compleet te hebben doorgrond, of precies te weten wat er allemaal mee mogelijk is. Toch wil ik deze serie over Flickr eindigen met een beschouwing over wat er in de bibliotheek mee zou kunnen worden gedaan. In de eerste plaats vind ik het een leuke applicatie, weliswaar vrij traag, maar ik denk dat er meer mee mogelijk is dan met Picasa. Want er wordt een echte programmeeromgeving aangeboden, zodat je een eigen interface kunt bouwen die aansluit op je eigen website of database. Ik vraag me af of dat met Picasa ook kan? Dat opent bijvoorbeeld de mogelijkheid om zelf een presentatie te maken van fotocollectie’s van een bibliotheek. Alleen is het een beetje jammer dat de meeste bibliotheken geen fotocollecties hebben. De enige collectie die mij bekend is van onze bibliotheek bevond zich in een oud Javaans kistje en omvatte een stuk of twintig foto’s uit 1902 of zo, waarmee al in het voorjaar van 1995 een website over de Siboga Expeditie is ingericht. Het is leuk om te constateren dat deze website nog steeds in ongewijzigde vorm online is! Zou dat een record zijn? Diezelfde foto’s heb ik ooit gescand voor een kleine tentoonstelling. Vermoedelijk zijn ze daarna nog herhaaldelijk opnieuw gescand. Dit soort kleine collecties lenen zich voor opslag op Flickr, al dan niet voor publiek opengesteld. (Ik ontdek net dat Jaap de Visser een foto van Max Weber (de expeditieleider) en de expeditie op Flickr heeft gezet.) Dat ook de Library of Congress het goede voorbeeld geeft en een interessante collectie van foto’s beschikbaar stelt vind ik een goed teken. Dat betekent wel dat de foto’s dan rechtenvrij beschikbaar worden gesteld. Er zijn denk ik meer instellingen die fotomateriaal in hun bezit hebben dat zich voor een dergelijk project zou lenen. Ik denk alleen dat ze het liever op hun eigen website doen, maar het is niet gezegd dat ze daarmee meer bezoekers trekken. De vraag kan gesteld worden of een bibliotheek als de onze ook (audio)visueel materiaal moet verzamelen van huidig of recent onderzoek. Je zou zeggen van wel, ik vind het in ieder geval vreemd dat de bovengenoemde foto’s bewaard en behandeld worden als kleine kunstschatten, terwijl foto’s uit 1953 bij wijze van spreken bij het oud vuil worden gezet. Maar dan wordt de bibliotheek meer een documentatiecentrum.

Behalve met een echt inhoudelijke collectie wordt Flickr ook gebruikt om zich te presenteren en kenbaar te maken dat je bestaat. Bijvoorbeeld met foto’s van het gebouw, interieur, faciliteiten of nieuwbouw. Dat kan ook mooie plaatjes opleveren indien het geheel geïntegreerd wordt met een website. Mijn collega Zygomorf heeft op dit gebied nuttig werk verricht en ook UBABert’s Verbouwblog is een goed voorbeeld. Op deze manier worden ook foto’s van uitjes en andere personeels evenementen snel online gezet. Zo kan Flickr zowel op een officiële als op een informele manier voor de organsiatie van nut zijn.

Tot slot ben ik waarschijnlijk de laatste die nog geen vakantie- of familekiekjes op Flickr, Picasa of een andere site heeft staan. Maar dat wordt gecompenseerd doordat veel collega’s dat wel hebben. Samen met de miljoenen andere mensen op de hele wereld die dat ook doen, levert dat een schat aan beeldmateriaal op voor toekomstige onderzoekers. Waarschijnlijk vnl. in de sociale wetenschappen, zodat de Geert Makken van 2050 en later weer aan de slag kunnen. En daar leven de bibliotheken weer van… Dus: fotograferen maar en uploaden. Hoe meer hoe beter, ik ga er in ieder geval vrolijk mee verder!

Al lang voordat ons de principes van de classificatiesystemen werden bijgebracht tijdens de GO-C cursus had ik een eigen systeem uitgedokterd om de boeken in mijn kasten een beetje logisch in te delen. Zo moeilijk is dat niet want het ligt voor de hand om te beginnen met de meest algemene werken, de encyclopedieën, de filosofie en de geschiedenis. Dan volgt de literatuur en kunst, want daar heb je geen kennis voor nodig en daarna de wetenschappen. Te beginnen met de Wiskunde, want dat is de basis, vervolgens de natuurwetenschappen en tot slot de menswetenschappen. Daarna nog wat techiek. Ik weet niet of deze overwegingen ook ten grondslag liggen aan de Nederlandse Basis Classificatie, maar het resultaat lijkt er sterk op. Ik ervaar de NBC dan ook als een voor mij volkomen natuurlijke onderwerpsindeling. Wat ik mis bij de Librarything is een beetje makkelijke manier om je records te ordenen. De boekenplank wordt in chronologische volgorde opgebouwd en de tagcloud vind ik niet erg overzichtelijk. Bovendien ben ik daar een beetje te gemakzuchtig voor.

Verder vind ik het wel een leuk systeem, dat vrij snel werkt. Het was even uitdokteren hoe de covers erbij komen, maar als je het door hebt werkt het eigenlijk heel logisch. Van één boek bleek ik de eerste invoerder te zijn (“Afkomst” van Michiel Krielaars) en daarvan heb meteen ook maar een cover geupload. Dat gaat ook heel gemakkelijk. Omdat ik mijn blog bij een eigen provider heb ondergebracht  was het toevoegen van het Javascript voor de Librarything-widget geen probleem. Je kunt kiezen uit verschillende formats, met grote, kleine of  zonder covers. Pas vandaag merkte ik bij het helpen van een collega dat dit bij blogs op WordPress zelf wel een probleem is. Met de oplossing die door ubaspoetnik geboden wordt lukte het in ieder geval niet.  Een foutje vind ik ook dat als je titels via de KB of Bruna.bol selecteert, de links niet goed werken in de widget omdat die naar Amazon verwijst. Maar dat heb ik misschien niet goed ingesteld. Dat Google Librarything niet indexeert is prettig, maar in mijn stats heb ik de Googlebot al meer dan honderd keer zien langskomen. Dus mijn verzameling kan worden vastgelegd. In hoeverre ik me daar zorgen over moet maken is me nog niet helemaal duidelijk. Is het niet zo dat we met dit hele Web 2.0 gedoe al heel veel persoonlijks prijsgeven? Dan lijken mij de boeken in mijn boekenkast nog vrij onschuldig. Echt controversiële werken zal ik er maar niet inzetten. Dan wacht ik wel of er aanbiedingen van boekenclubs en postorderbedrijven gaan komen… Zouden ze nog iets uit het plaatje kunnen afleiden?

Werken in een (faculteits)bibliotheek is het mooiste wat er is. Het ene moment kun je je blog bijwerken of oefenen met chat, het andere zit je gezellig te vergaderen of een database te ontwarren en aan het eind van de dag mag je nog anderhalf uur boeken doorschuiven. Vooral dat laatste is niet mijn normale werk, maar in verband met de voorbereiding van de verhuizing moest het toch even gebeuren. Ik heb vroeger veel als uitzendkracht gewerkt, o.a. in de haven, en je moet proberen in een soort ritme te komen, niet te snel willen werken en vooral niet te slim proberen te zijn. Zet je hoofd op oneindig en het wordt een zen-achtige ervaring die ook nog goed is voor de fysiek. Sommige oud-medewerkers vonden dit soort werk het èchte werk. Wat ik deed was maar spielerei. Die informatie kwam vanzelf uit de computer. Een groot misverstand is nog steeds dat mensen denken dat computers uit zichzelf dingen doen. Maar een computer is in feite dommer dan het domste kind van de eerste groep van de basisschool. Je moet hem alles vertellen. Anders komt er niks uit. De laatste jaren beginnen ze een beetje intelligenter te worden, getuige bijvoorbeeld dit systeem waarmee we een blog kunnen maken. Dat is een enorme verbetering ten opzichte van vroeger toen alles met de hand moest worden geprogrammeerd. Noeste arbeid was dat ook. Echt werk. En nu kan iedereen het. Jammer is dat wel een beetje…

Vandaag is er een mailtje naar Informatica gestuurd met het verzoek om de selectie van boeken voor de open opstelling van de nieuwbouw door de bibliotheek aan te vullen met een eigen selectie. Van Biologie zijn de cijfers nu bekend. Die zijn precies volgens de verwachting: naast de titels die in aanmerking komen omdat ze een keer uitgeleend zijn of nieuwer zijn dan 7 jaar is er nog ongeveer 5 % extra geselecteerd. Dat kon door langs de kast te lopen of door dit in een online database aan te geven. Het blijkt dat slechts 7 % van de boeken middels die online database is geselecteerd. Ik had geen idee wat ik moest verwachten, maar dit is niet zoveel. Dat komt deels doordat het aandeel van de medewerkers in de geselecteerde titels niet zo hoog is. En het is natuurlijk het eenvoudigst om titels in de kast te beoordelen op hun geschiktheid.  Dit is dan ook het meest gebeurd. Ik moet zeggen dat ik het zelf ook zo heb gedaan. Maar in de database waren vrij veel mogelijkheden om selecties te maken op jaar van uitgave, bc-code, aantallen bij UvA of elders, enz. Het is jammer dat daar vrij weinig gebruik van is gemaakt. Ik ben daarom erg benieuwd hoe het nu bij Informatica gaat. Want ik verwacht dat ze daar beter met een dergelijk systeem uit de voeten kunnen. Bij Biologie hoorde ik nog wel dat men niets had met Internet. Blijft een interessante vraag hoe een dergelijk systeem er het beste uit kan zien? Helaas is er niet iets vergelijkbaars als een WordPress installatie voor een online database. (Niet dat ik weet.) Zeker niet voor een database die meer dan 90.000 records moet bevatten. Daarom heb ik gebruik gemaakt van het bestaande php-programma “Database Record Selector and Editor“van Keith D. Commiskey en dat omgebouwd zodat het er beter uitziet en een aantal eigenschappen heeft die ik wilde dat het had. Op zich ben ik tevreden met het resultaat. Kan altijd beter, maar het werkt. Dat blijkt ook daaruit dat een paar mensen het uitsluitend hebben gebruikt om te selecteren. Maar ik zou benieuwd zijn naar ervaringen en tips van anderen die ook iets dergelijks gemaakt hebben.