brughagedis.nl

Deze blog gaat over mezelf en mijn bezigheden



Category: Onderwijs

Cephalonian methode

18 September, 2008 (12:26) | Bibliotheek, Onderwijs | By: brughagedis

Het is inmiddels alweer bijna twee maanden geleden dat ik hier voor het laatst wat geschreven heb. Ondertussen ben ik met vakantie geweest en daarna kwam ik er niet meer toe om wat te bedenken. Maar ongeveer drie weken geleden hebben we een bibliotheek introductie voor Informaticastudenten gegeven die op zich wel ‘blogwaardig’ was. Naar aanleiding van een verzoek van op de NEDBIB-lijst waarin gevraagd werd naar ervaringen met de zg. “Cephalonian method” hebben we besloten iets dergelijks uit te proberen. De methode wordt uitgebreid beschreven in het volgende document: http://www.sconul.ac.uk/publications/newsletter/32/2.rtf

Mede naar aanleiding van ervaringen eerder dit jaar met een klas vol glazig voor zich uit starende studenten tijdens mijn een uitvoerige verhaal over de prachtige databases in ons portaal voor Informatica, stond ik open voor methodes om het anders aan te pakken. Toevallig kwam toen die week dat mailtje langs, waarin precies beschreven werd hoe de traditionele aanpak van een bibliotheekinstructie vaak niet aanslaat bij studenten èn instruktiegevers en een manier beschreven werd om alles te verlevendigen met behulp van muziek, spelelementen en wat humor. 

Wij hebben de methode niet helemaal volgens het boekje uitgevoerd, maar het hier en daar wat aangepast. We konden gebruik maken van een prima zaal met uitstekende faciliteiten op audiovisueel en computer gebied. In totaal waren er zo’n 70 eerstejaars studenten die in de loop van een half uur binnendruppelden. Het academisch kwartiertje bleek ook bij hun al op de tweede dag van de introductie ingeburgerd. Tijdens de binnenkomst van de studenten was de verlichting in de zaal gedempt en waren de luxaflex neergelaten. Hierdoor was de zaal half verduisterd. Via de aanwezige geluidsinstallatie draaiden we de nieuwste cd van Coldplay : Viva la Vida or Death and All His Friends.  Dit bleek heel rustige en sfeervolle muziek en dus heel geschikt. Nadat alle studenten binnen waren deelden we ongeveer 12 kaarten uit met vragen als:

  • Waarom heeft de UvA zoveel bibliotheeklokaties?

  • Mag ik eten, drinken, keten in de Bibliotheek?

  • Waar kan ik een leenpas kopen?

  • Hoeveel boeken en hoe lang kan ik lenen?

  • Wat gebeurt er als ik een boek zoekmaak of beschadig?

  • Wat is de digitale bibliotheek en wat vind ik daar in?

  • Kan ik thuis de digitale bibliotheek ook raadplegen?

  • Mag ik mijn laptop meenemen in de bibliotheek?

  • Wanneer gaan we naar de nieuwbouw?

  • Hoeveel werkplekken komen daar?

De vragen werden per categorie op kleur ingedeeld en genummerd. Tijdens de korte inleiding werd uitgelegd dat het de bedoeling was dat ze de vraag op verzoek voorlazen en dat door wij dan zouden proberen nee antwoord te geven. We deden dit met z’n tweeën. Omdat ik de handleiding niet goed had gelezen had ik een powerpoint gemaakt met daarin een scherm met gekleurde stippels. Door op een stippel aan te klikken werd de corresponderende vraag getoond. Dit werkte wel, maar omdat we bij de beantwoording van de vragen ook nog eens twee aparte powerpoint hadden gemaakt, waarin elke keer dat er een externe link werd geopend ook een nieuw browserscherm werd geopend, bleek het navigeren een hele kunst. Na afloop kregen we in ieder geval te horen dat dit beter gestroomlijnd kon worden. In de handleiding stond overigens een betere methode waarbij een cheat-sheet met per vraag corresponderende sidenummers gehanteerd wordt. Dat zou moeten leiden tot een naadloze presentatie. Iets wat we de volgende keer uiteraard zo gaan doen. Al moeten we dan nog een manier bedenken om alle powerpoints op het laatste moment nog met elkaar te integreren.

Bolletjes met vragen

View SlideShare presentation or Upload your own.

Het vragenuurtje verliep verder erg goed. De studenten hadden er geen enkele moeite mee om de vragen voor te lezen, stelden daar omheen nog extra vragen en wij probeerden de vragen zo interessant mogelijk te beantwoorden. Door deze methode wordt de interactie tussen instruktiegever en toehoorders zeker bevordert. Wij kozen ervoor om de vragen in willekeurige volgorde te laten voorlezen, maar al doende handelden we toch elke kleur helemaal af alvorens aan de vragen van een andere kleurcategorie te beginnen. Die enigszins willekeurige volgorde bevorderde de levendigheid.

Deze week hoorde ik van de onderwijscoördinator dat men gewaardeerd heeft dat we iets anders hebben geprobeerd dan voorgaande jaren. Hij vond het flitsend verlopen en vroeg of het volgende jaar weer wilden doen. Alleen die naam is nog een beetje wennen…

Borrel geslaagd

14 June, 2008 (21:18) | Blog's, Onderwijs, Spoetnik | By: brughagedis

Ondanks dat Laika op het laatste moment had afgezegd, vond ik de borrel geslaagd. Er zijn zo’n 17 spoetnikers geweest (ik heb ze niet precies geteld) waaronder Alice en Bosvogel. We konden beschikken over een hoek in het café met fauteuils, waar echter niemand in ging zitten en de aanvoer van drank en borrelhapjes was prima geregeld. Klein probleempje was de afrekening, maar dit werd door Bert elegant afgehandeld. Ik heb niet met iedereen kennis gemaakt, maar wel met Wout en Wouter, deze laatste was de enige niet-UBA-spoetniker die was gekomen. Zijn blog Wouter’s blog was mij niet eerder opgevallen maar het is opmerkelijk want het gaat over een streek in Noord-Chili waar hij is geboren. Na afloop ben ik nog met Wout een Falafel gaan eten. De pepersaus brandde een deel van de bacillen van een opkomende verkoudheid weg, maar helaas niet voldoende zodat ik op vrijdagavond volledig werd geveld.

Maar niet voor op vrijdagochtend nog twee presentaties over de Digitale Bibliotheek aan tweedejaars Natuur- en Sterrenkunde studenten te hebben gegeven. Over de afloop daarvan was ik meer tevreden dan de vorige keer. Dit keer heb ik vooral opdrachten laten doen met een oplopende moeilijkheidsgraad en die daarna klassikaal besproken. Door het zelf te doen komen ze erachter dat het allemaal toch niet zo vanzelfsprekend is als het wel eens lijkt als je het allemaal voordoet. Deze methode ga ik vaker toepassen. De kunst is zelf het idee los te laten dat je alles allemaal een keer voor moet doen. Weer wat geleerd!

Soms is wat minder beter dan teveel

6 June, 2008 (08:07) | Bibliotheek, Onderwijs | By: brughagedis

Wat moet je tweedejaars informaticastudenten eigenlijk over de bibliotheek vertellen? Want ze komen er alleen om koffie te drinken en hun mail te checken. Toch lukte het mijn collega gistermiddag goed om hier hun aandacht voor te krijgen. Daarbij maakte hij gebruik van het draagbare votingsystem Turningpoint dat naadloos in een Powerpointpresentatie geintegreerd kan worden. Op het scherm van de presentatie verschijnen vragen met keuzeantwoorden die de studenten met keypads kunnen selecteren. Er waren vragen  of ze wel eens in een van onze locaties hadden bezocht en of ze wel eens een boek hadden geleend. Toen een vrij groot percentage beweerden dat nog nooit te hebben gedaan, hield hij een boek op met de opmerking: “Dit is een boek”. Daar moesten ze wel om lachen. Ook een opdracht waarin ze tekstfragementen konden beoordelen op het plagiaatgehalte bracht de discussie goed op gang. Al met al een leuke introduktie, al kwam de werking van de Digitale bibliotheek voor mijn gevoel wat minder uit de verf.

Vervolgens hield de docent in wiens cursus wij eigenlijk als gastonderdeel waren opgenomen met een geleende powerpoint een niet heel geïnspireerd verhaal over wetenschappelijk publiceren.

Hoewel het programma inmiddels enigszins was uitgelopen, kreeg ik toch het laatste uur voor het zoeken in specifieke bestanden voor hun vakgebied. Mijn presentatie bestond uit het laten zien van een aantal belangrijke databases uit de Digitale bibliotheek en wat mogelijkheden om er in te zoeken, afgewisseld met het laten doen van opdrachten. Mijn neiging om compleet te willen zijn speelde me echter weer parten en het was allemaal bij elkaar teveel. Ik heb wel een paar aardige dingen laten zien, en ze bleken ook niet alles te weten over bijvoorbeeld Google Scholar. Maar ik had het verhaal beter kunnen inkorten, het aantal zoekopdrachten halveren en dan nog een andersoortige groepsopdracht kunnen toevoegen. Dan was het leuker geweest. Nu deden een aantal studenten wel mee, anderen duidelijk niet. Achteraf had ik daar op moeten inspelen. Het is te hopen dat ze over een tijdje, als ze voor die scriptie informatie moeten verzamelen zich toch nog wat kunnen herinneren van de vele mogelijkheden die de bestanden in de Digitale Bibliotheek bieden en op het idee komen er nog eens te gaan kijken. Het was oorspronkelijk de bedoeling van deze cursus dat hun literatuurlijst verbetert en afwisselender wordt. Omdat ik scripties invoer in UvA Scripties Online zal ik daar over een tijdje eens op gaan letten.

AV-perikelen

15 April, 2008 (21:07) | Bibliotheek, Onderwijs | By: brughagedis

De zaal waar wij gisteren de biblibliotheek instructie gaven blijkt dus te beschikken over een zeer geavanceerde nieuwe AV-ICT-voorziening die vorig jaar zomer in 61 collegezalen is aangelegd. In dergelijke collegezalen bevindt zich een mediakast met een dvd/cd-speler, videorecorder, microfoonaansluiting, pc (met standaard software en internetverbinding) en aansluiting voor laptop. Daarnaast zijn in alle zalen met een mediakast standaard een beamer en een groot projectiescherm geïnstalleerd. In de mediakast is een remote control panel waarmee via de intercom contact opgenomen kan worden met het facilitair centrum om problemen op te lossen. Er is zelfs een filmpje (alleen zichtbaar binnen uva-domein) over de bediening van de mediakast.

Instructiekaart

Dit alles is ons dus geheel en al ontgaan. De pc zonder beeldscherm met zijn te korte toetsenbordsnoer werd al snel gediskwalificeerd als onbruikbaar. Daarom haalde ik uit de bibliotheek een laptop die gelukkig beeld gaf op de beamer. Behalve dat hij na vijf minuten automatisch updates begon te installeren en moest worden herstart, ging dat allemaal goed. De docent gebruikte zijn eigen Powerbook. Ik gebruikte de laptop voor mijn verhaal over Web of Science, waarbij ik via wireless live kon zoeken. Ik vind dat altijd wat levendiger dan alleen een powerpoint. Het ging dus goed tot ik bij het laatste onderdeel EndNote wilde laten zien hoe je het Ris-filter uit de Digitale Bibliotheek kunt toevoegen, toen bleek EndNote niet op de laptop geïnstalleerd. Vervolgens ontstond er een soort samenspraak voor twee heren waarin achtereenvolgens alle mogelijkheden werden uitgeprobeerd. De studenten keken toe, gaven advies en werden steeds luidruchtiger. Geen van de drie uitgeprobeerde laptops was goed, of hij gaf geen beeld, of hij had geen endNote of geen netwerkverbinding. Inloggen op de pc in de mediakast lukte niet, mogelijk door een verouderde login. Ik besloot dan ook maar EndNote te laten vallen en met de studenten naar een andere ruimte te gaan voor het maken van opdrachten. Maar ik had wel de pee in.

Achteraf gezien waren er toch wel mogelijkheden geweest om een presentatie over EndNote te doen, waaronder de demo uit de DB te gebruiken. Die had ik zelfs van tevoren gedownload. Maar op het moment zelf ben je zo gefixeerd op de oplossing van zo’n computerprobleem dat het gewoon niet in me opgekomen is. Dat is dan ook een beetje het probleem; wij geven zo onregelmatig les dat je nooit echt in een routine komt en we hebben geen vaste ruimte. Het is elke keer wat anders. Daarom kun je het beste toch een eigen laptop meenemen waarop van tevoren alles is uitgeprobeerd. Maar eigenlijk is dat wel vreemd, want er is vast heel veel geinvesteerd in die apparatuur. Kennelijk is het dan toch nog mogelijk dat we dat niet herkennen. Ik moest wel enorm lachen toen ik daar vanmiddag achter kwam…

Droog repeteren

13 April, 2008 (17:46) | Bibliotheek, Onderwijs | By: brughagedis

Sinds een paar dagen oefen ik weer elke avond hardop mijn gedeelte van de bibliotheekinstructie staande voor een computer thuis. Ik vertoon de presentatie en verricht ik alle zoekhandelingen die ik in de echte presentatie wil laten zien. Dat werkt bij mij goed, want daardoor kom ik zwakke onderdelen op het spoor en kan ik een goede manier bedenken om dingen te zeggen. Ook leer ik het daardoor een beetje uit het hoofd en verloopt het denk ik vlotter als ik het echt moet doen. Maar het kost alleen wel veel tijd. Samen met het maken van je presentatie, het bedenken van de opdrachten en een soort informatieblad ben je er zoveel tijd aan kwijt dat het misschien ten koste gaat van de inhoudelijke voorbereiding. Dus misschien moet ik het er een keer op wagen, iets zonder voorbereiding te doen. Gisteren hoorde ik Harry Mens op de radio zeggen dat hij voor de uitzending alleen maar de stukken geconcentreerd leest en dan komt het er op het moment zelf vanzelf uit. En in het Bureua las ik dat de hoofdrolspeler verbaasd is over wat er vanzelf allemaal in hem opkomt als hij iets en plein publiek moet zeggen. Maar ik heb een paar ervaringen waarin dit grondig mis is gegaan, vandaar dat ik nog maar blijf oefenen.

Voor de computer Voor de computer

Nadat ik deze foto’s had gemaakt, bleek de digitale camera het plotseling begeven te hebben. Kortsluiting met de USB-hub? Het is een HP Photosmart M22 en op het web wemelt het van de slechte ervaringen met dit type. Hij was erg goedkoop en maakte vrij goede plaatjes (4 Mp), maar koop hem nooit! Ander modellen van HP zijn waarschijnlijk wel goed, hoor. Een tochtje naar de Paradigit op zondagmiddag leverde voor 10 euro een MSI StarReader op waarmee de geheugenkaart kon worden uitgelezen. En zo kon ik de foto’s toch nog plaatsen. Ik vraag me alleen af waarom de dingen die je nodig hebt altijd stuk gaan en de dingen die je nooit gebruikt het eeuwige leven lijken te hebben?

Mijn presentatie heb ik geplaatst op http://www.slideshare.net/. Dan kun je hem zelfs embedden in een blog. Alleen ik kon hem niet volledig uploaden omdat er dingen uit de handleiding van ISI Thompson in verwerkt zijn, die ik er maar uit heb gehaald i.v.m. copyright. Daardoor is de presentatie nu erg kreupel. Het is wel erg leuk dat Web 2.0, maar als je echt een Web 2.0 mens wilt zijn moet je alles zelf doen: tekst, foto’s, cartoons, alles weten  en nu ook nog powerpoints. Dat vergt veel van je creativiteit. Maar voor een volgende keer is shareslide zeker een ontdekking.

 

Stopwoordenlijsten

8 April, 2008 (21:01) | Bibliotheek, Onderwijs | By: brughagedis

Net als Laika ben ik bezig met een stopwoordenlijst, nl. die van Web of Science. Voor de bibliotheekinstructie probeer ik daarmee een opdracht te maken met voor de hand liggende zoektermen, waar dan gek genoeg niets uitkomt. Daar ben ik op gekomen tijdens een bijeenkomst met de vertegenwoordiger van ISI Thompson vorig jaar toen hij uitleg kwam geven over de nieuwe versie. We wilden toen de publicaties zoeken van een bekende sterrenkundige aan de UvA die heel veel gepubliceerd heeft en die van der Heuvel heet, maar we  vonden niks. Tot Derrick (of hoe hij ook alweer heette)  zich realiseerde dat der een stopwoord is. Je kunt op van der heuvel zoeken met van * heuvel in het author-veld. Toen kregen we meer treffers, en bleek hij van den Heuvel te heten. Lag dus niet aan de stopwoordenlijst, maar aan een foutieve zoekterm. Toch moet er iets te verzinnen zijn wat leuk is om aan studenten te demonstreren. Helaas zit er niet zoiets moois in als abortion in het POPLINE van Laika, whatever that me be? Maar ik zou bijvoorbeeld als zoektermen studies about discussion making kunnen nemen. Dan vind je geen treffers. Als je in het adres-veld Amsterdam erbij zet krijg je meer dan 5000 treffers. Hoe kan dat? Worden dat soort studies allen in Amsterdam gemaakt? Nee alle termen in de zoekstring zijn stopwoorden. Door Amsterdam erbij te zetten krijg je alle treffers van titels uit Amsterdam, maakt niet uit over welk onderwerp. De stopwoordenlijst van Web of Science is heel omvangrijk en zit een beetje verscholen in de Help-functie. De meeste andere databases hebben ook stopwoordenlijsten en in blogs kunnen stopwoorden van de tagcloud uitgesloten worden. Ook zoekmachines negeren bepaalde veel voorkomende woorden vaak omdat ze de zoekopdracht vertragen, terwijl ze niets bijdragen aan een beter zoekresultaat. Via de Wikipedia-bladzijde over stopwords kwam ik ook op de website van het Snowball-project met een demo-applicatie waarmee je Engelse woorden kunt inkorten tot hun stamvorm. Bestaat kennelijk al heel lang, maar nooit eerder gezien. Met dit soort lijsten optimaliseren zoekmachines hun zoekresultaten doordat ze automatisch ook varianten van een term meenemen.

Bibliotheek onderwijs

27 March, 2008 (21:41) | Bibliotheek, Onderwijs | By: brughagedis

Deze week kregen we weer een verzoek om in juni een bibliotheek instructie aan Bachelor Informatica studenten te geven net als in voorgaande jaren. Hoewel we dit meestal gezamenlijk doen, wordt ik daar toch altijd een beetje nerveus van. Mijn naaste collega’s weten dat ik daar vaak zelfs ERG zenuwachtig van wordt. Nu lijkt juni nog comfortabel ver weg, maar vandaag kwam er nog zo’n verzoek voor Bachelor Biologie studenten al over twee weken. Dus moeten we beginnen met de voorbereiding. In de loop der jaren hebben we een soort standaard programma ontwikkeld dat bestaat uit een korte introductie van de bibliotheek, een demonstratie van de elektronische bibliotheek en een presentatie over zoeken in  vakspecifieke bestanden. Als het meezit vertelt de docent ook nog wat over zijn ervaringen met publiceren en alles wat er komt kijken bij de gang van een poster op een congres tot een peer reviewed artikel in een officieel tijdschrift. Na elk onderdeel laten we meestal  opdrachten doen die afgestemd zijn op het betreffende vakgebied.

Dit jaar wil ik proberen om ook de dingen uit de cursus die ik in november in Wageningen heb gevolgd erbij te betrekken. Wat ik daar vooral goed vond was het actuele overzicht dat gegeven werd van de verschillende mogelijkheden en technieken waarmee je kunt zoeken in allerlei bestanden van heel klassieke zoals INSPEC of Dialog, tot moderne als Web of Science en Google. Het zou mooi zijn als we ook een dergelijk overzicht kunnen geven, maar de tijd is natuurlijk veel meer beperkt. Bovendien moeten i.i.g. de Digitale bibliotheek, Web of Science en EndNote aan bod komen.  Hierbij kan ook Scopus aangestipt worden, maar de vraag is of dat voor studenten erg relevant is. Een leuke opdracht bestond er ook uit dat we allemaal in Dialog met eigen zoektermen naar informatie over behandeling van alcoholmisbruik door bij jongeren moesten zoeken, waarbij de resulaten klassikaal op een bord werden geanalyseerd. Iets dergelijks lijkt me ook goed met studenten te doen.

Het pollen heeft ook in te onderwijs zijn intrede gedaan. Sinds vorig jaar is in een aantal zalen het IVS-systeem (Interactive Voting System) geïnstalleerd waarbij de docent  tijdens het geven van het college de studenten met behulp van stemboxjes kan vragen een multiple choice vraag te beantwoorden. De resultaten worden met een druk op de knop zichtbaar. Zo kun je in real time bekijken hoe effectief je uitleg is geweest. Vorig jaar bleek het te kort dag om nog te gebruiken, maar dit jaar krijgen we er misschien mee te maken. Zo’n systeem is natuurlijk altijd even leuk totdat het nieuwtje eraf is en dan wordt het misschien wel irritant. Leuk vinden studenten het meestal ook als je live demonstreert hoe ze MSN kunnen gebruiken voor vragen aan de bibliotheek.

Voor het maken van de opdrachten hebben we al met allerlei varianten geëxperimenteerd, van volledig voorgeprogrammeerde instructie tot het klassikaal doen van een opdracht vanaf het bord, maar de ideale vorm is nog niet gevonden. Vorig jaar hebben we  o.a. een competitie gedaan waarbij de winnaars aan het eind een kleine prijs kregen. Dat verhoogde de inzet wel enigszins, maar het meest effectief leek toch een traditioneel uurtje aan opdrachten werken waarbij de docent iedereen op de huid zat en aan het eind een gedegen nabespreking hield waarbij iedereen aan de beurt kwam.

Bij de voorbereiding maak ik gebruik van diverse bronnen, maar het boek dat het meest in de richting van hoe ik het eigenlijk zou willen geven is het boek Finding Information in Science, Technology & Medicine door Jill Lambert en Peter A. Lambert. Europa Publications, 2003. Nergens in Amsterdam te krijgen, behalve in mijn boekenkast.

Eigenlijk vind ik deze Spoetnik-cursus de meest ideale onderwijsvorm. Je geeft ze gewoon een kist met gereedschap en ze zoeken het verder maar uit. Ik weet niet of dat de didactische achtergrondfilosofie ervan is, maar het lijkt er wel een beetje op. Misschien is het mogelijk om enige elementen te gebruiken, zo denk ik aan het opzetten van een Wiki met het programma en de opdrachten. Maar verder zou ik het nog niet weten.



View Stats